Blog

Opinie – Geef windenergie sociaal karakter

image-3632062
Bron: ED.nl, Irene Wouters

 

OPINIE – Arno Uijlenhoet (Energie Coöperatie 073 ‘s-Hertogenbosch), Marc Verbeeten (Energie Coöperatie Boxtel), Arno van der Laan (VET Vught), Jan Schouw (BRES Breda) en Ton Keetels (Energie Schijndel) over het draagvlak voor windmolens.

 

Uit recent onderzoek van de Volkskrant blijkt dat van alle provincies de statenleden in Brabant het meest negatief denken over het realiseren van de in het Energieakkoord afgesproken windcapaciteit. Dat is zorgelijk maar bovenal onnodig. Er is voldoende draagvlak voor windenergie mits de windopgave wordt benaderd vanuit het belang van de lokale samenleving.

In het Energieakkoord is afgesproken dat Brabant in 2020 470,5 Mega Watt (MW) vermogen aan windturbines heeft opgesteld. Dat betekent dat het aantal turbines moet worden verdrievoudigd ten opzichte van 2013. Slechts 47 procent van de Brabantse statenleden denkt dat deze opgave wordt gerealiseerd. Belangrijke argumenten voor het niet halen van de doelstelling zijn verzet van burgers, onvoldoende draagvlak, de noodzaak van subsidies en onvoldoende geschikte locaties.

Minder afhankelijk van gas

Wij zijn het eens met oud-minister Ed Nijpels, die de uitvoering van het Energieakkoord bewaakt, dat provinciebestuurders zich niet moeten verschuilen achter een gebrek aan draagvlak. We weten allemaal dat we naar een duurzame energievoorziening toe moeten, al is het maar om onze afhankelijkheid van Poetin en het Russische gas te verminderen. Windenergie is noodzakelijk om dat te bereiken, zowel op zee als op land. Windenergie op land vraagt om een proces waarbij de belangen van de directe omgeving centraal moeten staan. Niemand wil zomaar een windmolen in zijn achtertuin. Er zijn gelukkig tal van voorbeelden waar bewoners prima kunnen leven met windmolens. En waarom? Omdat ze zeggenschap hebben gehad over de locatie en de turbines en omdat ze er financieel voordeel van hebben. Windturbines kunnen echt een gewaardeerd deel worden van de eigen leefomgeving. Met molens die niet in handen zijn van een groot energiebedrijf of een anonieme ontwikkelaar, maar van bewoners zelf. Wij willen als energiecoöperaties de inwoners van Brabant de kans bieden om maximaal van de voordelen van windenergie te genieten.

Tot op heden houden gemeenten en provincie vaak vast aan het model, waarbij ontwikkeling en exploitatie worden overgelaten aan een externe marktpartij. Het risico is hierdoor groot dat zowel de stroom als het financiële rendement uit de lokale samenleving wegvloeit. Omwonenden en omliggende bedrijven worden vervolgens als compensatieposten gezien en niet als belanghebbende. De lokale samenleving krijgt de lasten, maar niet de lusten. Wij vinden deze top down-benadering niet meer van deze tijd.

Wind-ontwikkelfonds

Het kan anders. Lokale energiecoöperaties kunnen, in samenspraak met gemeenten, de belangen van verschillende partijen bij elkaar brengen en ‘van binnenuit de samenleving’ bundelen en van daaruit het proces aanjagen. Omdat dit qua tijd en expertise een grote klus is, ligt er bij uitstek een rol voor overheden om dat proces financieel te helpen dragen. Zou daar niet een geweldige rol liggen voor het Brabants Energiefonds, waar we tot op heden zo weinig van horen? Coöperaties en provincie zouden elkaar kunnen vinden in een ‘wind-ontwikkelfonds’ voor energiecoöperaties.

Het veel gehoorde standpunt dat windenergie niet rendabel is en moet worden gesubsidieerd is een misvatting. Ja, windenergie wordt gesubsidieerd. Maar niet omdat windenergie op zichzelf niet rendabel is, maar omdat de energiebedrijven niet of nauwelijks energiebelasting betalen waardoor grijze stroom eigenlijk te laag is geprijsd.

Koopkracht in lokale economie

Afhankelijk van het type subsidie en de verdere financiering kunnen omwonenden en omliggende bedrijven met deelname in een windpark de eigen stroomrekening afkopen. Hierdoor vloeit het rendement niet weg en blijft er koopkracht in de lokale economie. Eventuele reserves kunnen worden aangewend om lokale initiatieven, bijvoorbeeld op het gebied van zorg, te financieren. Dat is goed voor de leefbaarheid van zowel stad als dorp. Zo zijn we in staat om windenergie een sociaal karakter te geven.

Blijft over de vraag of er voldoende locaties zijn voor windparken in Brabant. Gegeven de ambitie in het Energieakkoord valt dat te betwijfelen. Wij stellen dan ook voor om de Verordening Ruimte aan te passen.

De echte transitie waar we als samenleving voor staan is het verbinden van lokale initiatieven, met een faciliterende en participerende rol van gemeente en provincie. Zo wordt de houding ten opzichte van windenergie anders, van ‘het gaat niet lukken, want er is verzet van burgers’ naar ‘hoe kunnen we burgers faciliteren zodat we op goede plekken samen voldoende windmolens kunnen realiseren?’ Windmolens bieden een groen verdienmodel voor de lokale samenleving. Daar moeten provinciebestuurders toch warm voor lopen?


Henk Klösters, voorzitter van voetbalvereniging Zwaluw V.F.C.

foto Henk logozwaluw

“Duurzame energie, daar willen we graag aan meewerken. Zeker omdat het ons als vereniging ook het nodige oplevert: minder energiekosten. Dat betekent meer financiële ruimte voor zaken die echt belangrijk zijn voor de club. Het is dat we onze voetbalvelden allemaal hard nodig hebben, anders zouden we er eentje vol kunnen zetten met zonnepanelen. Gelukkig hebben we wat daken beschikbaar.”


Pim Peels, manager Backoffice Woonwijze

“We zijn met velen en allemaal koken we, kijken TV, checken onze mail, facebooken, internetten, doen de verwarming aan, verlichten onze kamers, wassen onze kleren, nemen een lekker warme douche, enzovoorts, enzovoorts… Met z’n allen gebruiken we dagelijks heel wat energie. Dit biedt kansen. Woonwijze juicht het initiatief van VET toe en moedigt huurders aan om samen met VET te kijken naar ideeën om energieverbruik duurzamer en betaalbaarder te maken.”

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *